Lương hưu luôn được điều chỉnh phù hợp theo định kỳ để đảm bảo cuộc sống cho người hưởng lương hưu. Ảnh: VIẾT LONG

Đại diện Bộ Nội vụ cho rằng trợ cấp hằng tháng cho NLĐ không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội tại dự thảo là khoản NLĐ đóng BHXH nhưng không hưởng BHXH một lần mà chia ra theo số năm đóng. Do đó, cần đánh giá tính khả thi của quy định này khi NLĐ có thể lựa chọn hưởng BHXH một lần hoặc hưởng trợ cấp hằng tháng với mức thấp theo quy định.

Trong khi đó, Bộ Tư pháp nhận xét quy định mức hưu trí xã hội còn chung chung, chưa rõ cách thức xác định mức cao hơn trong trường hợp khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội mà vẫn chưa hết tổng số tiền đóng BHXH của NLĐ. Do vậy, để đảm bảo tính khả thi, hợp lý, đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu và làm rõ các nội dung trên.

Phân tích các phương án nhận BHXH một lần

Về hai phương án nhận BHXH một lần, Bộ Tư pháp cho rằng dự luật đã quy định điều kiện hưởng lương hưu theo hướng giảm dần số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng chế độ hưu trí từ 20 năm xuống còn 15 năm. Tuy nhiên, cả hai phương án vẫn quy định điều kiện hưởng là NLĐ có thời gian đóng BHXH dưới 20 năm.

Theo Bộ Tư pháp, quy định này chưa phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 28 của Ban chấp hành Trung ương về cải cách chính sách BHXH, chưa đảm bảo tính thống nhất với các nội dung khác của dự thảo luật. Thêm vào đó, dự thảo luật, cơ quan chủ trì soạn thảo mới chỉ đề xuất hai phương án, chưa phân tích, đánh giá ưu điểm, nhược điểm; tác động kinh tế - xã hội của mỗi phương án đối với NLĐ, Quỹ BHXH.

Từ đó, Bộ Tư pháp cho rằng BHXH một lần là chính sách lớn, là một trong những thay đổi cơ bản của lần sửa đổi Luật BHXH này. Hơn nữa, đây là vấn đề hết sức nhạy cảm, phức tạp, việc thực hiện có thể dẫn đến mức hưởng BHXH một lần thấp hơn so với hiện nay. Do đó, để tránh những phản ứng xã hội không tốt, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, phân tích, đánh giá kỹ tác động của mỗi phương án, quan điểm lựa chọn của mình và rà soát, bổ sung quy định cụ thể, chi tiết hơn.

Trong khi đó, BHXH Việt Nam lựa chọn phương án 2 nhưng đề nghị chỉnh sửa theo hướng bỏ quy định sau 12 tháng mới được nhận BHXH một lần. Giảm điều kiện không được hưởng BHXH một lần dưới 15 năm thay vì 20 năm như quy định hiện hành theo hướng “có thời gian đóng BHXH chưa đủ 15 năm mà NLĐ có yêu cầu thì được giải quyết một phần nhưng tối đa không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào Quỹ hưu trí và tử tuất…” - BHXH Việt Nam góp ý.